Hormuz không mở lại hoàn toàn: tín hiệu địa chính trị mà thị trường crypto đang bỏ qua
Đỗ Đức
Iran và Oman vừa công bố một thỏa thuận. Eo biển Hormuz sẽ không hoàn toàn được mở lại. Phản ứng của thị trường crypto? Gần như không có phản ứng. Điều đó khiến tôi lo lắng.
Khi tôi nói đến Hormuz, tôi không nói về dầu mỏ. Tôi nói về thanh khoản toàn cầu. Khoảng 21 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm lỏng đi qua eo biển này mỗi ngày. Nếu dòng chảy đó bị bóp nghẹt, giá dầu tăng. Giá dầu tăng làm lạm phát tăng. Lạm phát tăng buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phải giữ lãi suất cao. Lãi suất cao đồng nghĩa với thanh khoản toàn cầu co lại. Thanh khoản co lại là một bản án treo cho mọi tài sản rủi ro. Crypto là một tài sản rủi ro.
Phần lớn nhà đầu tư crypto đang nhìn vào dòng tiền ETF, nhìn vào số liệu on-chain, nhưng họ quên mất rằng có một thứ còn quan trọng hơn: chi phí năng lượng và chính sách tiền tệ. Năm 2022, tôi đã cắt giảm 60% danh mục sau khi theo dõi dữ liệu on-chain cho thấy dòng vốn rút khỏi các sàn giao dịch. Nhưng năm đó, thị trường không sụp đổ vì một vụ hack hay một lỗ hổng giao thức. Nó sụp đổ vì Fed tăng lãi suất, và thanh khoản toàn cầu bốc hơi khỏi các tài sản rủi ro.
Thỏa thuận Hormuz lần này không được đóng khung như một cuộc khủng hoảng. Nó được đóng khung như một thỏa thuận ngoại giao. Nhưng hãy đọc kỹ tuyên bố của Iran: 'Sẽ không hoàn toàn mở lại'. Đây không phải là một thỏa thuận mở cửa. Đây là một thỏa thuận duy trì sự mơ hồ. Sự mơ hồ có chủ đích này có giá trị chiến lược hơn một sự đóng cửa hoàn toàn. Vì đóng cửa sẽ kích hoạt một phản ứng quân sự. Còn 'không hoàn toàn mở lại' chỉ đơn giản là giữ cho thế giới luôn phải trả một khoản thuế rủi ro.
Nhìn vào ngành vận tải biển. Ngay cả khi eo biển vẫn mở cho tàu thuyền đi qua, các công ty bảo hiểm đã tăng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Chi phí vận chuyển tăng. Thời gian giao hàng trở nên khó dự đoán. Đây là cách thanh khoản bị bào mòn trước khi bạn nhìn thấy nó trên biểu đồ giá. Cũng giống như trong một pool thanh khoản phi tập trung, khi thanh khoản rút đi, giá token không sụp đổ ngay lập tức. Nó chỉ trượt dần, và rồi một cú sốc nhỏ cũng có thể kích hoạt sự sụp đổ lớn.
Các nhà đầu tư crypto thường tự coi mình là những người đi trước thời đại. Họ nói về việc thoát khỏi hệ thống tài chính truyền thống, nhưng họ lại phụ thuộc vào thanh khoản toàn cầu nhiều hơn họ nghĩ. Khi thanh khoản cạn, tất cả là đáy ảo. Những đợt tăng giá trong bối cảnh lãi suất cao, dầu đắt đỏ và rủi ro địa chính trị leo thang thường không bền vững. Tôi đã thấy những đợt tăng giá như vậy vào năm 2021, trước khi mọi thứ sụp đổ vào năm 2022.
Điểm mù của thị trường là gì? Số đông sẽ nhìn vào thỏa thuận Iran – Oman và nói rằng đó là dấu hiệu của hòa bình. Nhưng 'không hoàn toàn mở lại' là một cách nói ngoại giao cho 'chúng tôi vẫn cầm khẩu súng'. Iran không cần phải bắn. Họ chỉ cần để mọi người nhìn thấy khẩu súng trên bàn. Điều này duy trì rủi ro địa chính trị trong một thời gian dài, khiến dầu ở mức giá cao, khiến lạm phát dai dẳng và khiến các ngân hàng trung ương không thể nới lỏng chính sách tiền tệ. Với crypto, điều đó nghĩa là dòng vốn đầu cơ sẽ không quay lại mạnh mẽ.
Nhiều người gọi Bitcoin là vàng kỹ thuật số. Họ nói rằng nó sẽ tăng khi địa chính trị trở nên căng thẳng. Nhưng dữ liệu lịch sử cho thấy điều ngược lại. Vào ngày Nga tấn công Ukraine năm 2022, Bitcoin giảm mạnh cùng với cổ phiếu. Nó không hoạt động như vàng. Nó hoạt động như một tài sản rủi ro có thanh khoản cao. Khi thị trường hoảng loạn, các quỹ bán tháo Bitcoin để tìm tiền mặt. Một cuộc khủng hoảng Hormuz sẽ không biến Bitcoin thành nơi trú ẩn an toàn. Nó sẽ biến Bitcoin thành một tài sản bị thanh lý.
Vậy câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là Bitcoin sẽ tăng hay giảm. Câu hỏi là: khi nào thanh khoản toàn cầu quay trở lại? Nếu Hormuz vẫn duy trì trạng thái 'không hoàn toàn mở', thì rủi ro sẽ tiếp tục được định giá vào dầu và lãi suất. Và nếu thanh khoản vẫn bị kẹt, thì bất kỳ đợt tăng giá nào của crypto cũng nên được kiểm tra lại một cách nghiêm túc.
Khi thanh khoản cạn, tất cả là đáy ảo. Mọi thứ trông giống như một sự phục hồi, nhưng không có dòng tiền mới thực sự phía sau. Các nhà đầu tư thông minh không hỏi 'giá sẽ đi đâu tiếp theo'. Họ hỏi 'dòng tiền đang đi đâu'. Và ngay bây giờ, dòng tiền đang co lại trước sự mơ hồ của Hormuz. Nếu bạn không thể trả lời khi nào thanh khoản quay trở lại, hãy giữ tiền mặt. Vì chu kỳ không tha thứ, nó chỉ lặp lại.