Hashdex đóng cửa quỹ Bitcoin ETF DEFI: Nhà đầu tư đối mặt với quá trình thanh lý mù mờ

Hashdex vừa thông báo đóng quỹ Bitcoin ETF đầu tiên của mình, mã DEFI, sau khi quỹ này không thể duy trì được quy mô tài sản tối thiểu. Những người đang nắm giữ DEFI chỉ còn thời gian đến ngày 17 tháng 8 để bán trên sàn NYSE Arca. Nếu không, họ sẽ bị cuốn vào quá trình thanh lý bằng tiền mặt không thể dự đoán trước, với giá trị phụ thuộc vào biến động giá Bitcoin và các khoản chi phí phát sinh. Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vào ngày 3 tháng 8, kế hoạch giải thể được kích hoạt khi tài sản ròng của quỹ chỉ còn khoảng 14,7 triệu USD. Trong bản cáo bạch trước đó, Hashdex từng cảnh báo rằng nếu tài sản ròng xuống dưới 20 triệu USD, chi phí vận hành quỹ có thể trở nên bất hợp lý. Việc đóng cửa được xem là lựa chọn duy nhất để bảo vệ lợi ích của các cổ đông, nhưng nó đặt ra nhiều câu hỏi về tính công bằng của quá trình thanh lý. Quỹ sẽ ngừng nhận lệnh tạo mới và mua lại các giỏ chứng khoán sau ngày 17 tháng 8. Giao dịch trên NYSE Arca dự kiến kết thúc trước khi thị trường mở cửa phiên giao dịch ngày 18 tháng 8. Ngay sau đó, Hashdex sẽ bắt đầu bán toàn bộ số Bitcoin mà quỹ đang nắm giữ. Danh mục đầu tư của quỹ sẽ dần chuyển sang tiền mặt và không còn bám theo chỉ số giá Bitcoin nữa. Điều này có nghĩa là giá trị tài sản ròng của quỹ có thể dao động rất khác so với trước đó. Một trong những vấn đề khiến nhà đầu tư bức xúc là lịch trình thanh toán không thống nhất. Bản kế hoạch thanh lý và bản phụ lục bổ sung của bản cáo bạch ghi rằng tiền sẽ được trả vào khoảng ngày 24 tháng 8. Tuy nhiên, trong thông báo đóng quỹ gửi lên SEC, ngày dự kiến lại là 28 tháng 8. Hồ sơ 8-K của Hashdex nộp ngày 3 tháng 8 còn tuyên bố rằng các mốc thời gian này có thể thay đổi. Tính không chắc chắn này khiến nhà đầu tư không thể biết chính xác khi nào họ nhận được tiền và giá trị là bao nhiêu. Số tiền mỗi cổ đông nhận được sẽ được xác định dựa trên số tài sản còn lại sau khi trừ đi tất cả các khoản nợ phải trả và chi phí giao dịch, bao gồm chi phí hoa hồng và phí sàn giao dịch. Hashdex cảnh báo rằng giá Bitcoin có thể biến động mạnh trong giai đoạn thanh lý, và mức thay đổi có thể rất lớn. Công ty cũng tuyên bố sẽ tự chi trả các khoản chi phí thanh lý còn lại sau khi sử dụng số tiền thu được từ việc bán Bitcoin. Tuy nhiên, các tài liệu nộp lên SEC không cung cấp con số cụ thể cho mỗi cổ phiếu, khiến nhà đầu tư phải chấp nhận một kết quả 'mù'. Về khía cạnh thuế, khoản tiền thanh lý này sẽ được xử lý như một khoản phân phối thanh lý từ một quan hệ đối tác theo quy định thuế thu nhập liên bang Hoa Kỳ. Ý nghĩa thuế sẽ tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của từng nhà đầu tư. Hashdex khuyến nghị các cổ đông nên tham khảo ý kiến của cố vấn thuế để hiểu rõ hơn về nghĩa vụ thuế của mình. Việc xử lý thuế phức tạp này thường bị bỏ qua khi đầu tư ETF, nhưng nó có thể tạo ra gánh nặng tài chính bất ngờ. Nguyên nhân sâu xa khiến DEFI phải đóng cửa là sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa chi phí vận hành và doanh thu từ phí quản lý. Với mức phí quản lý hàng năm 0,25%, quỹ chỉ thu về khoảng 36.750 USD nếu tài sản duy trì ở mức 14,7 triệu USD. Con số này là quá nhỏ để trang trải chi phí lưu ký tài sản, phí kiểm toán, chi phí pháp lý, phí niêm yết sàn giao dịch, cũng như chi phí nhân sự vận hành quỹ. Hashdex chưa từng công bố báo cáo chi phí chi tiết, nhưng rõ ràng mô hình kinh doanh của DEFI không còn khả thi. Việc đóng cửa DEFI không phải là một quyết định cá biệt. Trong bối cảnh thị trường crypto đang suy giảm, dòng vốn đổ vào các quỹ ETF mới gần như ngừng lại. Các quỹ nhỏ không có lợi thế về thương hiệu, chi phí hay kênh phân phối sẽ phải vật lộn để giữ chân nhà đầu tư. BlackRock, Fidelity, và những quỹ lớn khác có hàng trăm tỷ USD tài sản quản lý, nhờ đó họ có thể giảm phí xuống gần bằng không mà vẫn đủ nguồn lực vận hành. Ngược lại, một quỹ nhỏ chỉ cần một vài đợt rút vốn là rơi vào vòng xoáy tử thần. Nhìn lại lịch sử, Hashdex là một trong những nhà phát hành đầu tiên có quỹ ETF hợp đồng tương lai Bitcoin. Khi SEC phê duyệt các quỹ ETF spot đầu tiên vào đầu năm 2024, Hashdex đã chuyển đổi quỹ futures của mình sang spot để không bị bỏ lại phía sau. Nước đi này giúp họ có mặt trong nhóm 'Newborn Nine', nhưng không giúp họ cạnh tranh được với các gã khổng lồ. DEFI ra mắt với khối lượng giao dịch đáng chú ý, nhưng dòng tiền nhanh chóng chuyển hướng sang các quỹ có phí thấp hơn và thanh khoản tốt hơn. Một khía cạnh kỹ thuật mà nhiều nhà đầu tư bỏ qua là quá trình thanh lý ETF diễn ra như thế nào. Thông thường, khi một quỹ ETF đóng cửa, nhà quản lý sẽ bán toàn bộ tài sản trong một khoảng thời gian ngắn. Đối với DEFI, việc bán Bitcoin có thể diễn ra trong vài ngày hoặc vài tuần, tùy thuộc vào điều kiện thị trường. Nếu thanh khoản thấp, Hashdex có thể phải bán với giá chiết khấu. Điều này tạo ra thêm một lớp rủi ro cho những người ở lại, bởi họ không kiểm soát được thời điểm và giá bán. Thị trường thứ cấp sau khi NYSE Arca ngừng giao dịch cũng là một dấu hỏi lớn. Thông thường, chứng chỉ quỹ của một quỹ ETF có thể được giao dịch trên các sàn khác hoặc qua thị trường OTC. Nhưng với DEFI, Hashdex chưa đưa ra thông tin nào về việc duy trì một thị trường thứ cấp. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư có thể không bán được trước hạn chót nếu họ bỏ lỡ cửa sổ giao dịch. Họ sẽ buộc phải tham gia quá trình thanh lý và chịu đựng sự không chắc chắn kéo dài. Điều gì sẽ xảy ra với giá Bitcoin khi Hashdex bắt đầu bán? Trong một thị trường có khối lượng giao dịch lớn, việc bán 10-15 triệu USD Bitcoin không tạo ra áp lực quá lớn. Nhưng nếu cùng lúc nhiều quỹ nhỏ khác cũng bị thanh lý, tổng lượng bán có thể đẩy giá đi xuống. Điều này tạo ra một kịch bản xấu cho tất cả các nhà đầu tư, không chỉ riêng những người nắm giữ DEFI. Vòng xoáy giảm giá có thể làm trầm trọng thêm tình trạng rút vốn khỏi các quỹ khác. Bài học lớn nhất từ sự kiện này là nhà đầu tư cần phải coi quy mô tài sản ròng như một chỉ số rủi ro quan trọng. Một quỹ ETF với 14,7 triệu USD gần như không có khả năng tồn tại lâu dài. Trước khi mua, hãy kiểm tra tổng tài sản quản lý, xu hướng dòng vốn, và chi phí vận hành. Nếu một quỹ có tài sản dưới 50 triệu USD và không thu hút được dòng vốn mới, rủi ro thanh lý là rất cao. Đừng để bị mắc kẹt trong một quỹ đang chảy máu. Hashdex đã cho thấy họ sẵn sàng cắt lỗ và rút lui khi mô hình kinh doanh không còn hiệu quả. Điều này có thể là một tín hiệu tích cực, vì nó ngăn không cho quỹ tiếp tục thu phí trên một tài sản đang suy yếu, gây thiệt hại thêm cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy rằng thị trường ETF tiền mã hóa không phải là một cuộc chơi công bằng cho tất cả mọi người. Lợi thế quy mô sẽ ngày càng lớn, và các quỹ nhỏ sẽ ngày càng khó tồn tại. DEFI sẽ còn được nhớ đến như một trong những quỹ Bitcoin ETF đầu tiên phải đóng cửa. Câu hỏi đặt ra là ai sẽ là tiếp theo. Khi dòng vốn vẫn tiếp tục đổ vào các quỹ lớn, những cái tên nhỏ hơn có thể sẽ phải sáp nhập hoặc ngừng hoạt động. Thị trường đang bước vào một giai đoạn thanh lọc, nơi chỉ những ai thực sự vững chắc mới có thể trụ lại. Nhà đầu tư hãy quan sát thật kỹ.