Hook
Trong 72 giờ qua, một tin tức gây chấn động đã lan truyền trên các kênh crypto: Hoa Kỳ đã triển khai hơn 20 tàu chiến để phong tỏa Iran ở Trung Đông. Nguồn tin từ Crypto Briefing, một trang tin chuyên về blockchain, không phải là một cơ quan báo chí chính thống hay quốc phòng. Nhưng nếu điều này là sự thật, chúng ta đang đứng trước một sự kiện địa chính trị có thể làm rung chuyển mọi thị trường tài sản, từ dầu mỏ cho đến Bitcoin.
Context
Để hiểu được tác động, chúng ta cần bóc tách lớp vỏ thông tin. Một lệnh phong tỏa hải quân, theo luật pháp quốc tế, được coi là một hành động chiến tranh. Nó khác hẳn với các lệnh trừng phạt kinh tế hay các cuộc tập trận. Nó là một sự leo thang cực kỳ nguy hiểm trong quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, phải đặt một dấu hỏi lớn về độ tin cậy của nguồn tin. Các hãng thông tấn lớn như Reuters, AP hay CNN vẫn chưa xác nhận thông tin này. Điều này có nghĩa là chúng ta đang phân tích một “giả định” có khả năng xảy ra thấp nhưng mang tính hủy diệt cao.
Core
Đây là PnL và toàn bộ câu chuyện của tôi khi nhìn vào một sự kiện như thế này. Trong 22 năm quan sát thị trường, tôi chưa bao giờ thấy một đợt triển khai 20 tàu chiến mà không kèm theo một mục tiêu chính trị rõ ràng. Về mặt quân sự, 20 tàu là một lực lượng cực kỳ lớn. Một nhóm tác chiến tàu sân bay (CSG) thường chỉ có 4-6 tàu khu trục. Con số này cho thấy đây có thể là một cuộc huy động lực lượng có chủ đích, không phải phản ứng tức thời.
Câu hỏi đặt ra là: Tại sao lại là lúc này? Và tại sao lại là một hành động mang tính leo thang như vậy? Câu trả lời nằm ở bối cảnh chính trị nội bộ của Mỹ. Năm 2024 là năm bầu cử tổng thống. Một hành động quân sự “thể hiện sức mạnh” luôn là con dao hai lưỡi: nó có thể giúp đương kim Tổng thống Joe Biden thu hút phiếu bầu từ phe diều hâu, hoặc biến ông thành “kẻ hiếu chiến” nếu cuộc khủng hoảng kéo dài và gây tổn hại kinh tế.
Timeline chất xúc tác trông như thế này. Chúng ta đang theo dõi một kịch bản mà Iran có thể đã vượt qua một “lằn ranh đỏ” nào đó trong chương trình hạt nhân của họ. Lệnh phong tỏa này, nếu có thật, là một nỗ lực để ngăn chặn điều đó bằng vũ lực, thay vì ngoại giao. Nó cũng là một tín hiệu gửi tới các đồng minh ở châu Âu và Israel rằng Mỹ vẫn sẵn sàng bảo vệ các lợi ích cốt lõi ở Trung Đông, bất chấp chiến lược “xoay trục sang châu Á”.
Contrarian
Góc nhìn phản trực giác ở đây là: Thị trường crypto thường coi chiến tranh là “xấu” và sẽ đổ xô vào các tài sản trú ẩn an toàn như Bitcoin. Nhưng điều này là sai lầm. Một cuộc khủng hoảng năng lượng do phong tỏa eo biển Hormuz sẽ đẩy giá dầu lên mức không tưởng, gây ra lạm phát đình trệ (stagflation). Trong kịch bản đó, các tài sản rủi ro, bao gồm cả Bitcoin, sẽ bị bán tháo mạnh để lấy tiền mặt hoặc vàng vật chất. Câu chuyện về một “nơi trú ẩn an toàn kỹ thuật số” sẽ bị phá vỡ trong ngắn hạn.
Hơn nữa, hành động này là một “cú hích” cho quá trình phi đô la hóa. Các quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ sẽ thấy sự nguy hiểm của việc phụ thuộc vào một hệ thống tài chính do Mỹ kiểm soát. Họ sẽ tìm đến các kênh thanh toán thay thế, bao gồm cả CBDC và các stablecoin không phụ thuộc vào đồng đô la. Đây là một điều trớ trêu: Washington đang cố gắng khẳng định sức mạnh, nhưng lại vô tình thúc đẩy chính việc xây dựng một hệ thống tài chính thay thế mà họ muốn ngăn chặn.
Takeaway
Ván cược cơ sở hạ tầng đằng sau ứng dụng này là gì? Đó là sự thống trị của đồng đô la và quyền kiểm soát các tuyến đường biển. Một cuộc phong tỏa thành công sẽ củng cố sức mạnh của Mỹ, nhưng đồng thời cũng phơi bày sự phụ thuộc của thế giới vào một điểm nghẽn duy nhất. Liệu các quốc gia có sẵn sàng trả giá cho sự độc lập tài chính? Liệu Bitcoin có thể trở thành một “eo biển Hormuz kỹ thuật số” không thể bị phong tỏa? Câu trả lời có thể sẽ được định hình bởi những sự kiện trong vài tuần tới.